Het andere België
Wallonië is de Franstalige zuidelijke helft van België. Met 16.844 km² en 3,7 miljoen inwoners is het in oppervlakte groter dan Vlaanderen, maar in inwoners de helft. Dat maakt Wallonië in karakter heel anders: ruimer, ruraler, met meer bossen en natuurgebieden. Voor reizigers die België bezoeken zonder verder dan Vlaanderen te kijken, blijft het meeste van wat het land te bieden heeft verborgen — en juist daar liggen de Ardennen, de Maas en Sambre, de oudste Belgische steden, en de kastelen die het land zijn handelsmerk geven.
Dit artikel is een eerste kennismaking met de regio: wat is Wallonië, hoe is het opgebouwd, wat zijn de hoogtepunten en hoe plan je een eerste vakantie. Voor wie de specifieke bestemmingen wil verkennen, zijn er separate gidsen op deze site over Dinant, Durbuy, Spa, Namen, Bouillon en de andere Waalse parels.
De vijf provincies
Wallonië bestaat uit vijf provincies:
— **Provincie Henegouwen** — ten zuiden van Vlaanderen. Steden Mons (Bergen), Charleroi en Tournai (Doornik). Industrieel verleden, in opbouw als culturele bestemming. — **Provincie Namen** — centraal Wallonië. Met als hoofdstad Namen aan de samenvloeiing van Maas en Sambre. Inhoudelijk de meest 'klassiek Waalse' provincie. — **Provincie Luik** — oosten van Wallonië, met Luik als grote stad en de Hoge Venen als natuurgebied. Frans- en Duitstalig (de Duitstalige Gemeenschap ligt in deze provincie). — **Provincie Luxemburg** — zuid-oost-Wallonië, de echte 'Ardennen-provincie'. Veel bossen, kastelen, kleine dorpen. — **Provincie Waals-Brabant** — direct ten zuiden van Brussel. Kleinste maar dichtstbevolkte Waalse provincie. Universiteitsstad Ottignies-Louvain-la-Neuve, Waterloo, kasteel van Lavaux-Sainte-Anne.
Voor toeristen zijn de provincies Namen en Luxemburg het meest interessant — daar liggen de Ardennen, de Maas, en de bekende kasteeldorpen.
De hoogtepunten op één rij
**Steden** — Namen (hoofdstad, citadel boven de Maas), Dinant (saxofoon, citadel, kerk), Doornik (kathedraal op UNESCO-lijst), Mons (Grote Markt en Doudou-stoet), Luik (Maas, Sint-Pauluskathedraal), Spa (kuuroord, casino).
**Kastelen** — Bouillon (op een rotsmassief in de Semois-lus), Vêves (sprookjeskasteel met vier ronde torens), Reinhardstein (herbouwde middeleeuwse burcht), Modave (klassieke barok), Lavaux-Sainte-Anne (renaissance), La Roche-en-Ardenne (ruïne).
**Natuur** — De Hoge Venen (hoogveen, Belgische hoogste punt), de Grotten van Han, kayakken op de Lesse en de Ourthe, wandelen langs de Semois-vallei, de Botte du Hainaut.
**Specifieke bestemmingen** — Durbuy ('het kleinste stadje ter wereld'), Bastogne (Tweede Wereldoorlog), Stavelot (carnaval), Spa-Francorchamps (racecircuit), Waterloo (slag van 1815, met de Leeuwenheuvel als monument).
Eten en drinken in Wallonië
De Waalse keuken is meer Frans georiënteerd dan de Vlaamse. Verwacht boterzachte gerechten met saus, langere maaltijden en een hoger budget voor restaurants.
Klassieke gerechten: — **Carbonnades à la flamande** — Vlaamse stoofschotel, ook in Wallonië populair, vaak gemaakt met een lokaal Waals bier in plaats van geuze. — **Boudin de Liège** — Luikse bloedworst, een specialiteit. — **Salade liégeoise** — een warme salade met bonen, aardappel, spek en mosterddressing. — **Tarte au sucre** — een suikertaart die in heel Wallonië gemeen goed is. — **Maitrank** — een aperitief op basis van Moezelwijn, kruidnagel en sinaasappel, traditioneel uit Aarlen (Arlon) in mei.
Waalse bieren: La Chouffe (uit Achouffe in de Ardennen), Orval (een trappistenbier uit Florenville, een van de zes Belgische trappistenbieren), Bush (een blond bier van 12 graden uit Pipaix).
Voor lunch en restaurants reken je in Wallonië gemiddeld 35 tot 60 euro per persoon — vergelijkbaar met of iets hoger dan Vlaanderen voor een gelijkwaardig pand. Op bistro-niveau zit je rond de 25-35 euro.
Praktisch — vervoer, slapen, taal
**Taal** — Wallonië is Franstalig (officieel). De Duitstalige Gemeenschap omvat negen gemeenten in het oosten van de provincie Luik (rond Eupen en Sankt Vith) en is officieel Duitstalig. Engels werkt in toeristische zones; voor een meer authentieke ervaring zijn een paar woorden Frans gewaardeerd.
**Vervoer** — Wallonië is met de auto het beste te verkennen. De afstanden zijn groter dan in Vlaanderen, het openbaar vervoer (TEC voor bus en tram, NMBS voor trein) is minder fijnmazig. Voor steden als Namen, Luik en Mons werkt de trein prima; voor de Ardennen of de Botte du Hainaut is een auto vrijwel verplicht.
**Hotels** — Wallonië heeft een grote keuze aan boutique-hotels, kasteelhotels en B&B's. Reken op 110 tot 200 euro per nacht voor een goed verblijf voor twee. Voor luxe (kasteelhotels, ster-restaurants in spa-omgevingen) loopt dat op tot 300+ euro.
**Vakantiehuisjes** — vooral in de Ardennen het standaardproduct. Reken op 600-1500 euro per week voor een huisje voor 4 personen.
**Geld** — euro, kaart vrijwel overal aanvaard. Op kleine markten en in afgelegen dorpen is contant geld nog steeds nuttig.
Voor een eerste week Wallonië: drie dagen Namen-Dinant-Spa, twee dagen in de Ardennen (Bouillon en La Roche), twee dagen voor Doornik of Waterloo. Een meer gespecialiseerde vakantie (alleen kastelen, alleen wandelen, alleen kayak) is ook goed mogelijk.