De stad die een woord werd
Het Engelse woord 'spa' (kuuroord) komt rechtstreeks van het Belgische plaatsje Spa, in de provincie Luik. Sinds de zestiende eeuw kwamen Europese vorsten naar Spa om er te kuren met het ijzerhoudende water dat overal in de stad uit bronnen opwelde. Tsaar Peter de Grote, koningin Christina van Zweden, Victor Hugo — het gastenboek van Spa in zijn glorietijd leest als een who-is-who van vier eeuwen Europese geschiedenis. Vandaag is de naam Spa wereldwijd synoniem geworden voor wellness en kuurbehandeling, en de stad zelf is nog steeds een levende kuurbestemming.
De stad telt 10.000 inwoners en ligt in een dal aan de westelijke voet van de Hoge Venen. Het oude centrum is gebouwd rond de bronnen — de Pouhon Pierre-le-Grand, de Pouhon Sauvenière, de Spring Tonnelet — die nog steeds water leveren dat je gratis kunt drinken. Voor wie van geschiedenis, wellness en lichte stadsvakantie houdt, is Spa een uitstekend lang weekend.
Thermes de Spa
De moderne Thermes de Spa zijn sinds 2004 in gebruik, gevestigd op een heuvel boven de stad in een opvallend designgebouw. Een glazen pavilieon van 4.000 m², met grote ramen die uitzicht geven over de bossen rond Spa. Het complex omvat: een binnenzwembad met thermisch water (32°C), een buitenbad met dezelfde temperatuur (open het hele jaar door), een Turks bad, vier sauna's, een hammam, en een restaurant met dakterras.
De verbinding met het centrum is uitzonderlijk: een kabelbaan brengt je in vier minuten van het stadshart naar de thermes en terug — gratis bij de entree.
**Prijzen 2026**: een dagticket (3 uur) kost 38 euro voor volwassenen. Een halve-dag ticket (5 uur) 46 euro. Voor wie nog massages of behandelingen wil bijboeken, lopen de prijzen op. Reserveer vooraf, vooral in het weekend en in winter — zeker voor de massages.
Kom 's morgens vroeg of na 16:00 voor de minste drukte. Het buitenbad is in de zomer extra vol; in de winter (vaak met sneeuw op de bomen rond het bad) is het bezoek een unieke ervaring.
Het oudste casino van Europa
Het **Casino de Spa** is sinds 1763 in bedrijf en wordt algemeen beschouwd als het oudste casino van Europa. Het huidige gebouw aan de Rue Royale is een neoclassicistisch pand uit 1908, met een grote balzaal, vier speeltafelzalen en meer dan 200 slot machines.
Toegang is gratis (mits identiteitsbewijs). Dresscode is 'smart casual' — geen sportkleding of slippers. Vanaf 18 jaar.
Naast het casino zelf is er het Casino-restaurant — voor wie van een avond uit met diner en spel houdt, een goede formule. Reserveer vooraf voor het diner.
Voor wie liever niet gokt: het Casino organiseert ook concerten en evenementen in de balzaal. Programma op de site van Casino de Spa.
De bronnen en wandelingen
Spa heeft meer dan dertig actieve bronnen. De vier belangrijkste in het centrum kun je vrij betreden:
— **Pouhon Pierre-le-Grand** — de oudste publieke bron, gevestigd in een paviljoen aan de Place du Pouhon. Tsaar Peter de Grote dronk hier in 1717 elf weken lang water — vandaar de naam. — **Pouhon Sauvenière** — een minder bekende bron in een park aan de Avenue Reine Astrid. — **Spring Tonnelet** — kleine bron op een heuvel ten zuiden van het centrum, met een wandeling van een halfuur door bos te bereiken. — **Pouhon Marie-Henriette** — onder een paviljoen achter het Casino, met de meest minerale smaak van alle bronnen.
Het water is licht ijzerhoudend en heeft een kenmerkende smaak. Niet iedereen vindt het lekker — voor wie er niet aan went, is een glas voldoende.
Voor wandelaars: de bossen rond Spa zijn doorkruist met bewegwijzerde routes. De **Promenade des Artistes** (4 km) gaat langs een aantal beelden van negentiende-eeuwse kunstenaars. De **Pierre Rapsat-route** (8 km) is een gemarkeerd pad naar het uitkijkpunt boven de stad — vernoemd naar de in Spa geboren rockzanger Pierre Rapsat (1948-2002).
De Hoge Venen liggen op 10 km van Spa — een goede combinatie voor een lange-weekend-vakantie.
Praktisch — eten, slapen, festivals
Voor lunch of diner in Spa: La Brasserie du Casino (klassiek, in het casino-gebouw), Hostellerie La Sapinière (Frans-klassiek, in een gerestaureerd herenhuis), of het meer betaalbare Source Tonnelet voor een goede bistro-keuken.
Hotels: Hôtel La Heid des Pairs (vier sterren, in een belle-epoque pand, vanaf 180 euro), Radisson Blu Palace Hotel Spa (vier sterren, midden in het centrum, vanaf 200 euro), of meerdere kleinere boetiek-hotels en B&B's. Reken op 130 tot 280 euro per nacht.
Festivals: — **Francofolies de Spa** — eind juli, een van de grootste Franstalige muziekfestivals van Europa. Vier dagen concerten, internationale en Belgische artiesten. In 2026 van 17 tot 20 juli. — **Spa Jazz Festival** — augustus, klassieker dan Francofolies, in kleinere zaaltjes en open lucht. Voor jazz-puristen een aanrader. — **Spa-Francorchamps Formule 1** — eind augustus, de Belgische GP op het racecircuit op 12 km. Hotels in Spa zijn dan duizend procent doorgeboekt.
Met de auto vanaf Brussel: 1u45. Met de trein vanaf Brussel-Zuid: 2u15 met overstap in Verviers. Vanaf Maastricht een uur.
Spa combineert mooi met een dag in de Hoge Venen, een dag in Stavelot (12 km), of een dag rondrijden langs de kastelen van Reinhardstein en Rasse.